Provincie Noord – Brabant

Provincie Noord – Brabant

1 augustus 2019 Uit Door WhaNouWeer

De naam Brabant is een afgeleide van ‘Braecbant’. Dit is een samenvoeging van ‘braec’, dat broek of drassig land betekent, en ‘bant’, dat streek betekent. Van de twaalf provincies in Nederland is Noord-Brabant de op een na grootste provincie (de grootste is Gelderland). De hoofdstad is het pittoreske ‘s-Hertogenbosch. Noord-Brabant heeft een oppervlakte van 5.082km2 waarvan 4.917km2 uit land bestaat en 165km2 uit water. Het totaal aantal inwoners is bijna 2,5 miljoen, wat weer inhoudt dat er gemiddeld 501 inwoners leven op een km2. Van de totale Nederlandse bevolking leeft dus ruim 15 procent in Noord-Brabant.

Brabant

Dialecten

Noord-Brabant bestaat uit 67 gemeenten en in iedere gemeente spreekt men haar eigen dialect. Ook bijhorende dorpjes van gemeenten hebben een eigen dialect. De dialecten waren vroeger zo sterk dat men aan het dialect kon horen uit welk dorp iemand vandaan kwam. Zelfs al lag het dorp maar enkele kilometers verderop, was er al een groot verschil. Naast het Nederlandse Noord-Brabant worden officieel de dialecten die ook worden gesproken in de Belgische provincies Antwerpen (1.641 miljoen inwoners) en Vlaams-Brabant (circa 1.019 miljoen inwoners) tot de Brabantse dialecten gerekend. Alle drie bij elkaar brengt dit tot een totaal van circa 5,16 miljoen inwoners. Uit een dialectenquête bleek dat 72,1 procent hiervan in meer of mindere mate een dialect spreekt. Van alle Brabanders meende zo’n 70 procent dat ze een Brabants accent in hun Nederlands hadden, en 80 procent van hen koesterde dit accent en zei er trots op te zijn.

Er wordt echter niet in alle Noord-Brabantse gemeenten Brabants gesproken. In het grootste deel van de gemeente Moerdijk (de zogenaamde Westhoek), spreekt men Westhoeks, een in essentie Hollands dialect (al heeft het wel Brabantse trekken). In het noordoosten, in het Land van Cuijk, spreekt men een variant van het Kleverlands (net als in aangrenzende delen van Gelderland en Limburg). En in de gemeente Cranendonck spreekt men een Limburgs dialect.

Brabants dialect

Brabantse woorden

NL: Dit behoort tot de mogelijkheden!
BR: Dè ken!

NL: Hieromtrent kunnen wij u geen enkele zekerheid bieden!
BR: We witten ut nie!

NL: Zou u dat nog eens willen herhalen?
BR: Wè?

NL: Zulks ben ik geenszins van plan!
BR: Denkut toch nie!

NL: Hiermee verwacht ik geen problemen te ondervinden!
BR: Hendig zat!

NL: Dit wordt door mij als bijzonder spijtig ervaren!
BR: Des zund!

NL: Hetgeen u vertelt, verbaast mij ten zeerste!
BR: Wè zeddu nou?

NL: Deze informatie is geheel nieuw voor mij!
BR: Daor wik niks van!

NL: Het leven van een Brabander gaat niet over rozen!
BR: Tis wè!

NL: Ligt dat binnen het kader van uw bevoegdheden?
BR: Meudde gij dè wel?

NL: Kunt u mij een prognose geven van de winstcijfers?
BR: Wè schuift dè?

NL: Ik denk, dat het heel verstandig is om onze samenwerking te beëindigen!
BR: Houdoe eej!

NL: Pardon, ik heb u niet goed verstaan; kunt u dat herhalen?
BR: Welluk?

NL: Daar zult u op generlei wijze achter kunnen komen!
BR: Witte tonnie!

NL: Weet u dat toevalligerwijs wel?
BR: Witte Gijt?

NL: Heeft u hiervan kennis genomen?
BR: Witte dè?

NL: U heeft drie pogingen om achter de waarheid te komen!
BR: Drie k’raaien!

NL: Indien u dat nogmaals uitvoert…
BR: Agge da doe…

NL: Ik zou u willen verzoeken, dit pand te verlaten!
BR: Maok da ge weg komt!

NL: Ik heb hierover een enigszins afwijkende mening
BR: Das nie!

(Bron: TVCN)